O parach z perspektywy gabinetu psychoterapeutycznego
Kiedy pojawia się idea pójścia do terapeuty ?
Pary trafiają do gabinetu terapeuty w bardzo różnych momentach swojego życia. Najczęściej do gabinetu sprowadza parę jakiś rodzaj trudności, doświadczanie konfliktów na bardzo różnym tle np. podziału obowiązków domowych, ilości czasu poświęconego rodzinie, wychowaniu dzieci, norm i wartości, zwyczajów i rytuałów wyniesionych z domów rodzinnych itp. Przyczyn trudności może być bardzo dużo, tak jak dużo jest par na świecie. Ważny jest w tym fakt, że para utraciła przynajmniej na jakiś czas możliwość radzenia sobie z różnicami, konfliktami, zagubiła tolerancję, którą otaczała swojego współpartnera i związek, coś co dotychczas wydawało się nic nie ważnym szczegółem, teraz potrafi urosnąć do rangi kłody rzucanej pod nogi, przeszkody o bardzo poważnych rozmiarach, nieraz nie do pokonania.
Przyjrzyj się sobie i swojemu związkowi.
W takich sytuacjach warto się zastanowić czy to nie ja się zmieniłam/łem i teraz moje oczy inaczej patrzą na świat, widzą go w innych kolorach. A tym samym i nasz partner czy partnerka też wygląda inaczej. Zdarza się, że zmieniają się nam oczekiwania, wymagania, a nie zdążyliśmy lub nie umieliśmy o tym powiedzieć naszemu partnerowi/ce. Często nie wiemy jak drugiej osobie o tym powiedzieć, od czego zacząć, nie wykluczone, że my sami nie zawsze jesteśmy w stanie zobaczyć zmiany, które w nas zaszły.
Jeżeli jest tak, że większość dyskusji kończy się konfliktem, a jedno z partnerów ma wrażenie, że nic nie udało mu się nowego usłyszeć lub powiedzieć, to sygnał, żeby się zatrzymać i przyjrzeć sobie, swojemu związkowi, partnerce, partnerowi. Pomyśl co się stało, jak to się dzieje, że musisz ciągle powtarzać te same sformułowania. Zdarza się, że ona mówi: „jaki on podobny jest do swojej matki, tak samo jak ona nie potrafi nikomu niczego wprost powiedzieć”; a przecież kiedyś ta sama cecha to raczej byłaby jego delikatność, wrażliwość, delikatność do której tęskniłaś.
On często mówi: „dawniej ona miała tyle energii, wszystkie nawet najbardziej szalone pomysły mogły być zrealizowane, a teraz ciągle by czegoś chciała, jest niezadowolona jak coś nie wychodzi i nie idzie po jej myśli. To znowu ta sama cecha tylko widziana innymi oczami, z innej perspektywy być może przez zmienioną doświadczeniem osobę.
Wartością w związku jest przyglądanie się sobie nawzajem, ale istotne jest również spoglądanie na siebie samego.
Etapy życia pary
Czas istnienia pary podobnie jak innych bytów można podzielić na etapy, charakteryzujące się swoistą dynamiką, kolorytem, występowaniem konkretnych zjawisk. Dlatego też w gronie terapeutów rodzinnych mówimy, że istnieją fazy życia rodziny, przez które każda rodzina musi przejść i zmierzyć się ze zmieniającymi się uwarunkowaniami. Każde przejście z jednego etapu życia na kolejny wiąże się z możliwością wystąpienia napięć, konfliktów, różnego rodzaju trudności, zanim rodzina przystosuje się do nowego . Każde z nas wie, że inny jest wyjazd wakacyjny pod namiot w gronie przyjaciół, a inaczej jest kiedy podobny wyjazd chcemy zorganizować z dwójką małych dzieci. Będzie nawet to samo miejsce, ta sama plaża i piwo będzie sprzedawał ten sam barman, ale my już będziemy inni, w innej konfiguracji, co innego nas czeka rano, dużo dłużej idziemy na plażę i trzeba wziąć ze sobą dużo więcej rzeczy. To są tak popularne w obecnych czasach oczywistości, ale kiedy się zastanawiamy jak je przeżywamy, jakie nadajemy im znaczenie, jak z tą różnicą sobie radzimy to wtedy właśnie jesteśmy na drodze samopoznawania.
Ważne pytania związane z różnicami i zmianami etapu życia?
Bardzo ważne jest wiedzieć jakie w związku z tym mamy oczekiwania od partnera/ki? Czy jesteś gotów/wa na tę zmianę? Czy pamiętasz jak to było w twojej rodzinie pochodzenia? W jaki sposób radzili sobie z tego typu sytuacjami twoi rodzice? To jest bardzo ważny punkt odniesienia, zawsze możesz do niego wrócić, albo jako do wzorca, z którego chcesz skorzystać i go powtórzyć, lub przeciwnie jako rozwiązań, których nie chciał/a/byś powtórzyć, do czego nie chcesz wracać.
Na życie pary wpływają wartości, zwyczaje każdego z partnerów, które wyniósł/a w swojej walizce z napisem „dorosłość” z domu rodzinnego. Przykładowo kwestia sposobu wręczania partner/owi/ce prezentu imieninowego lub urodzinowego. Już to czy obchodzimy urodziny czy imieniny często jest kwestią sporną, a co dopiero sposób wręczania prezentu, jego wyboru itd. Bardzo drobna sprawa, a ma tyle elementów składowych, które mogą w pewnym momencie stać się punktami zapalnymi. No bo przecież nadamy tym drobnym sprawom swoje indywidualne, niepowtarzalne znaczenie. I o tych znaczeniach powinniśmy dużo w związku rozmawiać, jak jest u ciebie? A jak jest u mnie? Co to dla mnie, dla ciebie znaczy? Możemy porozmawiać również sami ze sobą, jak to jest teraz, a jak było kiedyś? Jak teraz przeżywamy coś co znamy od tak dawna? Jak umiemy o tym rozmawiać? Czy ja umiem o tym rozmawiać? A może mi to coś przypomina z czasów wcześniejszych? Może robię tak samo jak moi rodzice, którzy na tematy trudne nie umieli rozmawiać? A przynajmniej nie pamiętasz ich siedzących przy stole i dyskutujących na jakiś temat. Może tak być i teraz, że ty też nie wiesz jak to zrobić, jak zacząć rozmowę. Może być też tak, że twój/a partner/ka ma ten sam problem i nie wie jak to jest, że się ze sobą rozmawia. Często słyszę od par, które decydują się na terapie, że gabinet to jest jedyne miejsce i czas, w którym nareszcie mogą ze sobą porozmawiać. Zastanawiamy się czego brakuje, żeby tak samo rozmawiać u siebie w domu, co przeszkadza na co dzień wsłuchać się w partnerkę/ra. To jest bardzo dobry znak, znaczy, że dialog jest wartością, tylko trzeba do tego powrócić. Nieraz to tylko powtórka, ale zdarza się, że sytuacja wymaga nauczenia się „od nowa”, zarówno mówienia jak i słuchania.
Trudności a dzieci.
Nieraz kiedy jest trudno, kobieta i mężczyzna mogą mieć tendencję do rozluźniania więzi między sobą i zbliżania się do dziecka, które w ten sposób staje się partnerem dorosłego. Niepostrzeżenie z synem czy córką planujemy gdzie pojedziemy na wakacje, jakich zakupów w najbliższym czasie dokonamy, co słychać u najbliższych znajomych.
W ten sposób oddalamy się od swojego współmałżonka, a dziecko staje się partnerem do rozmów, snucia planów, rozstrzygania życiowych dylematów itp. To bardzo ważny moment w życiu rodziny, jeśli nam trudno jest rozmawiać z partnerem, mężem, żoną kierujmy swoje kroki do przyjaciółki, kolegi, znajomego, innego rodzica, kogoś z rodzeństwa, możemy umówić się na konsultacje do gabinetu psychologicznego i spróbować spojrzeć na swoją małżeńską relacje z pomocą przyjacielską lub profesjonalną. Unikniemy dzięki temu włączania dziecka w sprawy, które do niego nie należą, zostawimy mu przestrzeń, żeby mogło zająć się sobą i swoim rozwojem.
Hanna Pinkowska-Zielińska Ośrodek terapeutyczno-szkoleniowy Kontrakt